Жасанды интеллект бойынша халықаралық ғылыми-практикалық семинардың қорытындылары

2026 жылғы 8 сәуірде Абай атындағы ҚазҰПУ-дың математика, физика және информатика факультетінде педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінің профессор-зерттеушісі Жанат Кунапиановна Нұрбекованың ғылыми жетекшілігімен информатика және білім беруді ақпараттандыру кафедрасы ұйымдастырған «Генеративті жасанды интеллект дәуіріндегі білім беру трендтері мен инновациялары» атты жыл сайынғы халықаралық ғылыми-практикалық семинар өтті.

Семинар жасанды интеллект технологияларының ықпалымен білім берудің трансформациясы мәселелеріне қызығушылық танытқан оқытушыларды, зерттеушілер мен білім алушыларды біріктірді. ЖИ-ны білім беру процесіне интеграциялау, генеративті модельдердің тәуекелдері мен мүмкіндіктері, сондай-ақ цифрлық сауаттылық пен деректермен жұмыс мәдениетін дамыту мәселелеріне ерекше назар аударылды.

Іс-шараның негізгі спикері ретінде профессор Fausto Giunchiglia (University of Trento, Italy) «The DataScientia Community» тақырыбында баяндама жасады. Профессор өз сөзінде адам-орталықты жасанды интеллектті дамытуға бағытталған жаһандық ғылыми-білім беру қауымдастығын қалыптастырудың стратегиялық көзқарасын белгіледі.

Баяндамада келесі негізгі идеялар атап көрсетілді:

  • Жасанды интеллект әртүрлі елдер мен қоғамдардың ерекшеліктеріне бейімделуі керек болғандықтан, ЖИ жүйелерін әзірлеу кезінде мәдени контексті ескеру қажеттілігі;
  • Деректерді, модельдерді және білім беру шешімдерін бірлесіп құру үшін халықаралық университеттік ынтымақтастықты қалыптастырудың маңыздылығы;
  • Пайдаланушылардың, студенттердің және зерттеушілердің деректерді құру мен талдауға белсенді қатысуын көздейтін «азаматтық ғылым» тұжырымдамасы;
  • Дәстүрлі оқыту үлгісінен өзара оқыту үлгісіне көшу, онда білім алушылар білімді қалыптастырудың белсенді қатысушыларына айналады;
  • ЖИ басқару, түсіну және сыни тұрғыдан пайдалану құзыреттіліктерін дамытудың маңыздылығы.

Генеративті жасанды интеллекттің дамуына байланысты тәуекелдер мәселелеріне ерекше назар аударылды. Атап айтқанда, қазіргі заманғы ЖИ жүйелері жоғары деңгейдегі мүмкіндіктерге ие, бірақ сонымен бірге қателіктер мен бұрмалаулар жіберуі мүмкін, бұл пайдаланушыларда сыни ойлау мен ЖИ нәтижелерін бақылау дағдыларын қалыптастыруды талап етеді.

Профессор сондай-ақ күнделікті өмірдегі деректердің рөлін түсінуге бағытталған жаппай онлайн курстар (MOOC) форматындағы білім беру бастамасын ұсынды. Бұл курстар жеке деректердің жеке және әлеуметтік процестерге әсері, сондай-ақ цифрлық технологиялармен саналы өзара әрекеттесу дағдыларын дамыту сияқты аспектілерді қамтиды.

Баяндама барысында жасанды интеллект саласындағы білім беруді, зерттеулер мен инновацияларды біріктіруге бағытталған халықаралық DataScientia қауымдастығының қызметі ұсынылды. Әртүрлі елдердегі ЖИ-ді қабылдау мен мінез-құлық ерекшеліктерін талдауға мүмкіндік беретін ашық деректер жиынтығын құру және мәдениетаралық зерттеулерді дамытуға ерекше мән беріледі.

Семинардың өткізілуі талқыланған мәселелердің өзектілігін және жасанды интеллект пен білім беру саласындағы халықаралық ынтымақтастықты одан әрі дамыту қажеттілігін растады. Алынған нәтижелер мен идеялар Қазақстанда ЖИ-ді жауапты және саналы пайдалануды қалыптастыруға бағытталған заманауи білім беру практикаларын енгізу үшін негіз жасайды.